FAQ Coronavirus : Sancties en GAS boetes

Er zijn strenge inperkingsregels vastgesteld om de verspreiding van COVID-19 te beteugelen. Boetes zijn voorzien in geval van niet-naleving van deze regels.

Veel mensen hebben vragen over deze boetes: wanneer kunnen ze worden opgelegd? Wat voor soort boete is er aan de hand? Kunnen ze worden aangevochten? Deze FAQ heeft als doel een eerste antwoord te geven op deze vragen.

De situatie verandert heel snel. We proberen onze website actueel te houden, maar zie je toch een fout, signaleer het ons dan gerust en we passen het zo snel mogelijk aan.

Met andere vragen kan je terecht op het e-mailadres FAQCorona@progresslaw.net. Het is mogelijk dat we voor complexer opzoekingswerk een dossier dienen op te starten.

-- Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 12 mei 2020. --

1. Wat is verboden en wat is toegestaan?

Lees meer...

De artikelen 1, 5 en 8 van het ministerieel besluit van 23 maart 2020 voorzien in maatregelen die de bewegingsvrijheid beperken.

Voor de duur van deze maatregelen mag ik mijn huis alleen verlaten om :

- Boodschappen te doen, bij voorkeur alleen, met inachtneming van een afstand van 1,5m met de mensen die ik ontmoet, in alle winkels. De volgende commerciële instellingen moeten gesloten buiten:

    1° de schoonheidssalons; 2° de wellnesscentra, met inbegrip van sauna's; 3° de fitnesscentra en sportzalen; 4° de casino's, speelautomatenhallen en wedkantoren; 5° de restauranten, café’s en dancings.

    -Naar een markt gaan (afhankelijk van de beslissingen van de gemeenten om de markten toe te laten), op voorwaarde dat de toegang beperkt is tot 50 personen. Het dragen van een masker is alleen verplicht voor handelaren.

    -Naar school gaan. Als ik in de betreffende klassen zit (kinderen in het 1e, 2e en 6e leerjaar en leerlingen in het 6e leerjaar), kan ik naar school gaan. Het dragen van een masker is verplicht voor het personeel (leraars en leraressen, zorgenden, technisch personeel) en voor studenten boven de 12 jaar.

    -De kinderen naar de crèche of naar school te brengen

    -Naar de dokter, ziekenhuis of een andere medische zorg te gaan

    -Naar de bibliotheek gaan (met een limiet op het aantal personen)

    -Naar een museum, een historisch gebouw, infrastructuren van natuurlijk belang zoals dierenparken (specifieke modaliteiten: vooraf reserveren van tickets, beperking van het aantal bezoekers en respecteren verkeersplan)

    -Naar de bank of het postkantoor te gaan;

    -Het uitoefenen van een fysieke activiteit (lopen, rennen, ...) met de mensen die onder hetzelfde dak wonen en/of in de aanwezigheid van maximaal twee vrienden (binnen 1,5m van elkaar). Je moet altijd in beweging blijven.

    -Naar een begrafenisplechtigheid te gaan in aanwezigheid van maximaal 30 personen, zonder koffietafel;

    -Om te trouwen in het bijzijn van maximum 30 personen, zonder receptie;

    -Zorg te dragen voor de dieren;

    -Naar een voedseldistributie gaan (met inachtneming van de afstand van 1,5 m);

    -Verhuizen indien het een dringende verhuizing is;

    -Organiseren van alternatieve kinderopvang;

    -Naar mijn partner of het beperkte aantal vrienden

    -Naar een schoonheidssalon, niet-medische pedicure of manicure salon, kapper of kapperszaak, of een tatoeage- of piercingsalon, op afspraak. Het dragen van een masker is verplicht voor zowel personeel als klanten.

    -Naar mijn sportclub gaan die open is om toegang te hebben tot de faciliteiten die ik nodig heb om te trainen (buiten, in een erkende club, in aanwezigheid van maximaal 20 personen en een coach);

    Het verlaten van de woning om een andere reden dan deze is verboden en kan leiden tot sancties.

    Maar wat betekent dit in de praktijk?

    Moet ik een masker dragen?

    Lees meer...

    Voorlopig geldt de verplichting tot het dragen van een masker in het openbaar vervoer voor mensen boven de 12 jaar.

    Leerlingen die vanaf 18 maart naar school zijn teruggekeerd, moeten het masker ook in schoolgebouwen dragen als ze ouder zijn dan 12 jaar.

    Het dragen van het masker is ook verplicht tijdens afspraken met zogenaamde "contactberoepen": schoonheidsspecialist, kapper, pedicure, manicure, tatoeëerder, zowel voor het personeel als voor de klanten.

    Als je geen masker hebt, wordt een doekje voor de mond en de neus getolereerd.

    Kan ik naar de winkel, de bank of het postkantoor gaan?

    Lees meer...

    Ja, u kunt natuurlijk naar de winkel, de bank of het postkantoor gaan. Je moet een afstand van 1,5 m houden van de mensen die je voorbijgaat. Bij de ingang van de winkels/bank/postkantoor worden instructies gegeven door het personeel. Deze instructies moeten worden gerespecteerd. Over het algemeen moet je alleen gaan winkelen. Wel mag uw minderjarig kind mee. Ook mag men een persoon begeleiden die niet alleen zijn boodschappen kan doen.

    Kan ik naar mijn werk gaan als telewerken niet mogelijk is?

    Lees meer...

    Ja, onder bepaalde voorwaarden.  Voor meer informatie, zie onze FAQ "Corona aan het werk".

    Kan ik mijn partner bezoeken?

    Lees meer...

    Ja.

    Minister De Crem heeft voor de Commissie Binnenlandse Zaken bevestigd dat men zijn partner mag bezoeken die niet onder hetzelfde dak woont, zelfs in het buitenland.

    Kan ik mijn familie/vrienden bezoeken of mijn familie/vrienden uitnodigen bij mij thuis?

    Lees meer...

    Ja, maar in beperkte mate.

    Dit is wat het ministerieel besluit zegt:

    “Een huishouden, ongeacht de grootte, mag thuis tot vier personen ontvangen. Deze vier personen zijn steeds dezelfde personen en maken al dan niet deel uit van eenzelfde huishouden.

    Wanneer een persoon van een huishouden bij een andere persoon thuis is uitgenodigd, dan verbindt zijn volledige huishouden zich, en zelfs indien deze persoon zich alleen naar de afspraak begeeft.

    De leden van de nieuwe op die manier gevormde "groep" mogen thuis geen andere personen ontvangen, noch door andere personen ontvangen worden.

    Voor de toepassing van dit artikel wordt verstaan onder "huishouden": personen die onder hetzelfde dak wonen.”

    De interpretatie van dit artikel roept veel vragen op. We weten niet hoe het in de praktijk zal worden geïnterpreteerd.

    Het idee is dat slechts twee huishoudens (mensen die onder hetzelfde dak wonen) zich mengen: ik bezoek met mijn huishouden een ander huishouden en dit andere huishouden komt mijn huishouden bezoeken. Twee “bubbels” die één worden. 

    Als u wordt gesanctioneerd voor deze bezoeken, onder andere omdat men ze niet juist zou hebben geïnterpreteerd omwille van het feit dat de regel niet helemaal duidelijk is, zie dan hieronder de mogelijkheden om de sancties aan te vechten.

    Kan ik op de kinderen passen van iemand die moet werken?

    Lees meer...

    Ja maar enkel op de kinderen van het ander huishouden waarmee je een "bubbel" vormt.

    Kan ik naar het park gaan of een wandeling maken?

    Lees meer...

    Ja, maar alleen met leden van uw kerngezin of die onder hetzelfde dak wonen en/of maximaal twee vrienden. Met die vrienden moet je de regels van sociale distantiëring respecteren.

    Kan ik op een bankje zitten tijdens een wandeling?

    Lees meer...

    Het ministerieel besluit verbiedt dit niet expliciet, maar in de FAQ's van de regering wordt erop aangedrongen dat u zich tijdens wandelingen of lichaamsbeweging moet blijven bewegen, met een uitzondering voor ouderen of zwangere vrouwen.

    Kan ik gaan fietsen?

    Lees meer...
    Ja, maar alleen met leden van uw kerngezin of die onder hetzelfde dak wonen en/of maximaal twee vrienden. Met die vrienden moet je de regels van sociale distantiëring respecteren.
    Kan ik met de auto een boswandeling maken?

    Lees meer...

    Dit is niet expliciet toegestaan volgens het ministerieel besluit, maar in de FAQ staat nu: "het gebruik van een motorvoertuig voor lichaamsbeweging en wandelingen is alleen toegestaan om de plaatsen (bijv. bossen binnen een redelijke afstand) of sportfaciliteiten die nodig zijn voor de uitoefening van de betreffende lichaamsbeweging of voor de wandeling te bereiken". Er wordt aan herinnerd dat toeristische activiteiten en excursies niet zijn toegestaan".

    Kan ik een ritje maken op een motor of scooter?

    Lees meer...
    Dit is niet expliciet toegestaan volgens het ministerieel besluit, maar in de FAQ van de overheid staat nu dat het mag.
    Kan ik een taxi nemen?

    Lees meer...

    Ja, als het gaat om een geautoriseerde reis, en als de afstandsregels worden gerespecteerd.

    Kan ik naar mijn huisarts gaan?

    Lees meer...
    Neem telefonisch contact op met uw arts voor meer informatie. U moet immers eerst telefonisch uw dokter raadplegen. Hij of zij zal dan beslissen of het nodig is om je te zien. Op basis van een telefonisch consult kan de arts besluiten dat u niet kunt werken en kan hij u elektronisch een medisch attest toesturen. Het spreekt voor zich dat de regels van sociale afstand ook in de wachtkamer in acht moeten worden genomen.
    Kan ik naar mijn psycholoog gaan?

    Lees meer...
    Er zijn nog maar weinig psychologen die fysieke afspraken maken, maar ze doen wel telefonische consultaties. Als de psycholoog vindt dat een persoonlijke afspraak nodig is, kunt u erheen gaan. Het spreekt voor zich dat de regels van sociale afstand ook in de wachtkamer in acht moeten worden genomen.
    Kan ik naar de tandarts gaan?

    Lees meer...

    U dient uw vaste tandarts te bellen, die zal beoordelen of de behandeling noodzakelijk en dringend is. Als u speciale zorg nodig heeft, zal uw tandarts een afspraak voor u maken met een gespecialiseerde tandarts. Het spreekt voor zich dat de regels van sociale afstand ook in de wachtkamer in acht moeten worden genomen.

    Kan ik naar de fysiotherapeut gaan of kinesist gaan?

    Lees meer...
    Het is nu mogelijk om naar de fysiotherapeut of osteopaat te gaan volgens strikte hygiënevoorschriften. Het spreekt voor zich dat de regels van sociale afstand ook in de wachtkamer in acht moeten worden genomen.
    Kan ik naar de dierenarts gaan als mijn kat ziek is?

    Lees meer...
    De orde van de dierenartsen heeft instructies gegeven om alleen dringende bezoeken te accepteren en niet-dringende bezoeken uit te stellen (bijv. vaccinatie). Daarom moet u telefonisch contact opnemen met uw dierenarts om te bepalen of uw kat dringend verzorging nodig heeft. Het spreekt voor zich dat de regels van sociale afstand ook in de wachtkamer in acht moeten worden genomen. Tot slot, als u naar een dierenarts gaat op 50 km afstand van uw huis, kan de politie u vragen om een dierenarts te kiezen die dichter bij uw huis staat.
    Kan ik hulpbehoevenden bijstaan?

    Lees meer...

    Nee. Maar het is toegestaan dat één persoon, altijd dezelfde persoon, een hulpbehoevend persoon  thuis helpt. Er moeten voorzorgsmaatregelen worden genomen om de persoon niet te besmetten.

    Kan ik mijn grootouders in hun huis bezoeken?

    Lees meer...

    Bezoeken zijn nu mogelijk, maar strikt gecontroleerd.

    Kan ik iemand in de gevangenis of in een gesloten centrum bezoeken?

    Lees meer...
    Nee. U kunt echter wel kaarten, brieven, tekeningen etc. naar de gevangenis sturen.
    Ben ik verplicht het bezoekregeling van de andere ouder van mijn kind respecteren?

    Lees meer...
    Ja, je bent verplicht het vonnis te respecteren. Een rechter heeft al een dwangsom opgelegd aan een ouder die weigerde het gemeenschappelijk kind naar de andere ouder te laten gaan.
    Kan ik vrijwilligerswerk doen?

    Lees meer...
    Ja, maar alleen in essentiële gebieden (voedselbanken, medische huizen,...). En ook tijdens dit werk dienen de regels van social distancing te worden gerespecteerd.
    Mag ik verhuizen?

    Lees meer...
    Een dringende verhuis is toegestaan, maar het liefst met mensen die onder hetzelfde dak wonen. Anders moet u de regels van social distancing respecteren en handschoenen en een masker dragen.
    Kan ik naar een religieuze ceremonie of een groepsgebed gaan?

    Lees meer...
    Nee. Als zo'n ceremonie wordt georganiseerd door een religieus instantie, is deze illegaal en kunt u worden gesanctioneerd.
    Waar moet ik nog meer op letten?

    Lees meer...
    Ik kan worden vervolgd als ik valse informatie verspreid over het bestaan van een gevaar, bijvoorbeeld als ik iemand laat denken dat ik Covid-19 heb. Het Openbaar Ministerie is van mening dat artikel 328 van het Wetboek van Strafrecht van toepassing is op deze gedragingen. Ik kan worden vervolgd als ik dreig iemand te besmetten met Covid-19, hetzij mondeling, hetzij door te spugen, te niezen, etc., naar een persoon of op voedsel. Het Openbaar Ministerie is van mening dat artikel 328bis van het Wetboek van Strafrecht van toepassing is op dit gedrag.
    Tot wanneer zijn deze maatregelen van toepassing?

    Lees meer...

    Tot 8 juni 2020 maar de maatregelen zullen hoogstwaarschijnlijk verlengd worden. 

    Is er een uitzondering voor de daklozen?

    Lees meer...
    Helaas is er geen uitzondering voor de daklozen. Daklozen kunnen echter niet voldoen aan de "corona"-maatregelen, omdat ze geen huis hebben. Ze hebben dus geen andere keuze dan op straat of in de openbare ruimte te verblijven.
    Waar kan ik meer informatie vinden over wat toegestaan of verboden is?

    Lees meer...

    Het ministerieel besluit dat voorziet in de verbodsmaatregelen en sancties is het ministerieel besluit van 23 maart 2020 (oorspronkelijke versie van 23 maart | huidige versie na wijzigingen), gewijzigd op 17 april 2020, opnieuw op 30 april 2020 en nu opnieuw op 8 mei 2020.

    Deze verbodsbepalingen zijn vaag geformuleerd en lijken soms tegenstrijdig.

    De regering heeft ook een FAQ gepubliceerd op https://www.info-coronavirus.be/fr/faq/.

    Deze FAQ bevat aanvullende informatie, die soms verder gaat dan het ministerieel besluit.

    In principe kunnen alleen sancties worden opgelegd op basis van het ministerieel besluit en niet op basis van de FAQ. Om sancties te vermijden, raden wij u toch aan deze FAQ te respecteren.

2. Gemeentelijke administratieve sancties (GAS-boetes)

Lees meer...

Kan ik een GAS-boete krijgen?

Lees meer...
Elke volwassene die de corona-maatregelen niet respecteert, kan een GAS-boete krijgen. Daartoe heeft de regering Wilmès een Koninklijk Besluit aangenomen dat het gebruik van GAS-boetes in het hele land mogelijk maakt, en dit voor de hele crisisperiode, dat wil zeggen de periode die beslist is door de federale regering. Het zijn wel de gemeenten die beslissen of ze deze wetgeving al dan niet toepassen. Elke gemeente moet de gemeentelijke verordeningen aanpassen en overtredingen van de coronamaatregelen erin opnemen om GAS-boetes te kunnen geven. Een GAS-boete die wordt opgelegd wanneer de gemeente (nog) geen wijziging van het politiereglement heeft doorgevoerd, is onwettig. In dit geval kan echter een normale (strafrechtelijke) boete worden opgelegd (zie hieronder).
Waarvoor kan ik een GAS-boete te krijgen?

Lees meer...
Ik kan een boete krijgen als ik me niet aan de hierboven beschreven maatregelen houd (zie wat verboden is en wat toegestaan is), in het bijzonder: - als je het verbod op samenscholing overtreedt; - als je de regels van de sociale afstand niet respecteert; - als je een niet-essentiële reis maak; - als je jouw winkel opent alhoewel dat niet mag Als mijn gemeente voor het GAS-systeem heeft gekozen, kunnen deze overtredingen worden bestraft met een gemeentelijke administratieve sanctie.
Hoe kom ik te weten of er in mijn gemeente GAS-boetes worden gegeven?

Lees meer...
Gemeenten moeten hun gemeentelijke verordeningen aanpassen. Het is moeilijk om een overzicht te krijgen van welke gemeenten dat (al) hebben gedaan. In principe moet de gemeente haar burgers informeren, bijvoorbeeld via de gemeentelijke krant of de website van de gemeente. Steeds meer gemeentes pasten intussen hun reglement aan, zodat GAS-boetes voor overtreding van Corona-maatregelen mogelijk worden. Wanneer een gemeente GAS-boetes mogelijk heeft gemaakt, zullen inbreuken op coronamaatregelen die op het grondgebied van die gemeente zijn gepleegd, alleen strafrechtelijk worden vervolgd, als tegelijkertijd ook een ander strafbaar feit werd gepleegd (bijvoorbeeld samenscholing en vrijwillig spugen of niezen in het bijzijn van anderen) of als het de tweede inbreuk op een coronamaatregel is.
Hoeveel bedraagt de GAS-boete voor inbreuk op de corona-maatregelen?

Lees meer...

250 euros.

Wie kan een GAS-boete krijgen?

Lees meer...

Elke persoon die 18 jaar of ouder is en die niet verlengd minderjarig of onbekwaam werd verklaard. Minderjarigen kunnen dus geen GAS-boete krijgen voor de overtreding van een corona-maatregel. Zij kunnen wel andere straffen krijgen (zie hieronder)

Wie kan een GAS-boete geven?

Lees meer...
Een politieagent stelt de overtreding vast en geeft de informatie door aan de gemeenteambtenaar die beslist om al dan niet een GAS-boete te geven, behalve in het geval van onmiddellijke betaling (zie hieronder).
Kan ik een GAS-boete betwisten?

Lees meer...

Ja. Je ontvangt een brief twee tot drie weken na de overtreding, met daarin een beschrijving van de feiten, de overtreding en het bedrag van de boete. U moet de boete binnen 30 dagen na ontvangst van deze brief betalen, tenzij u besluit deze te betwisten.

U kunt uw argumenten oplijsten en per brief of email (de wijze en de termijn waarin waarop staat in de brief van de gemeente) naar de gemeente sturen. U kunt ook vragen om gehoord te worden. Dit gebeurt normaal gezien in persoon, maar het kan ook per telefoon of videoconferentie. Wellicht zullen de gemeentes tijdens de Corona-crisis kiezen voor het horen via telefoon of video-conferentie.

De sanctionerend ambtenaar van de gemeente kan uw argumenten ongegrond verklaren. In dit geval ontvangt u een brief met een nieuwe termijn van 30 dagen om de boete te betalen. 

Kan ik in beroep gaan als mijn beroep wordt afgewezen?

Lees meer...
U kunt binnen 30 dagen in beroep gaan tegen de beslissing van de sanctionerende ambtenaar om de GAS-boete te handhaven. De politierechtbank is bevoegd. Zij zal zich uitspreken over de wettigheid en de evenredigheid van de opgelegde boete. De rechter kan besluiten de GAS-boete te behouden of te wijzigen. Er is geen beroep mogelijk tegen het vonnis van de politierechtbank.
Kan men mij vragen om onmiddellijk te betalen?

Lees meer...

Ja, de politie kan onmiddellijke betaling vragen, maar alleen als u akkoord gaat. Als u niet akkoord gaat, wordt de normale procedure gevolgd: u ontvangt een brief, u kunt de boete aanvechten en vragen om gehoord te worden.

Onmiddellijke betaling gebeurt met een bankkaart, creditcard, mobiele terminal of smartphone-applicatie.

Onmiddellijke betaling is niet mogelijk als er ook overtredingen worden vastgesteld die niet tot een GAS-boete kunnen leiden. 

Wat als ik niet betaal?

Lees meer...
Als u niet binnen 30 dagen betaalt, ontvangt u een herinnering (tenzij u de boete heeft betwist). Vanaf de herinnering begint een nieuwe termijn van 30 dagen waarin u kan betalen. Let op: na afloop van de eerste periode van 30 dagen kan u de boete niet meer betwisten. Als u na een eerste aanmaning nog steeds niet betaalt, kan een gedwongen invorderingsprocedure worden gestart, tenzij er tijdig een beroep is ingesteld.
Tot wanneer kan de gemeente GAS-boetes opleggen bij niet-naleving van de coronamaatregelen?

Lees meer...

Dit is een uitzonderlijke maatregel in het kader van de strijd tegen het coronavirus. Deze GAS-boetes zijn alleen mogelijk tijdens de crisisperiode en met name in de periode die beslist wordt door de regering.

Loop ik het risico strafrechtelijk te worden vervolgd nadat ik een GAS-boete heb ontvangen?

Lees meer...

Ja, ook al heb je de boete al betaald. Het Openbaar Ministerie kan altijd een strafvervolging instellen, een straftransactie voorstellen of een strafrechtelijke bemiddeling.

Het Openbaar Ministerie heeft beslist om alleen te strafrechtelijk te vervolgen wanneer er meer dan één misdrijf is gepleegd, bijvoorbeeld als je drugs hebt verkocht tijdens een samenscholing, of in geval van herhaaldelijke inbreuk op de corona-maatregelen.

Gaat het om een eenmalige overtreding van enkel de corona-maatregelen, dan zal het Openbaar Ministerie niet vervolgen, indien al een GAS-boete werd gegeven.

Indien u zou worden vervolgd, en u wordt vrijgesproken, dat zal de betaalde GAS-boete worden terugbetaald. Als u wordt veroordeeld tot betaling van een strafrechtelijke boete, zal de al betaalde GAS-boete hiervan worden afgetrokken.

3. Strafrechtelijke sancties

Lees meer...

Kan ik een strafrechtelijke sanctie (boete, gevangenisstraf) krijgen voor het niet naleven van de coronamaatregelen?

Lees meer...

Ja dat kan. Bij voorbeeld wanneer de gemeente waar de overtreding plaatsvond, niet voor het systeem van de GAS-boetes heeft gekozen, of als het  Openbaar Ministerie (procureur des Konings) beslist om te vervolgen. 

Het Openbaar Ministerie kan beslissen om te vervolgen in drie gevallen: 

- de gemeente heeft niet gekozen voor het systeem van de GAS-boetes

- er zijn meerdere misdrijven gepleegd

- het gaat om recidive: het is niet de eerste inbreuk op de corona-maatregelen

Artikel 10 van het Ministerieel Besluit van 23 maart 2020 bepaalt dat het niet naleven van de maatregelen voorzien in de artikelen 1 (sluiting van winkels en bedrijven, met uitzonderingen), 5 (verbod op bijeenkomsten en activiteiten, met uitzonderingen) en 8 (verbod op verplaatsing, met uitzonderingen), strafbare feiten zijn die worden bestraft met de sancties voorzien in artikel 187 van de wet van 15 mei 2007 betreffende de burgerlijke veiligheid (hierna de wet van 15 mei 2007 genoemd).

Wat zijn de mogelijke strafrechtelijke sancties volgens de wet (boete, gevangenisstraf)?

Lees meer...

Er kunnen boetes opgelegd worden tussen de 208 en 4000 euro en/of een gevangenisstraf van 8 dagen tot 3 maanden (art. 187 van de wet van 15 mei 2007 - de bedragen van de in dit artikel voorziene boetes, 26 euro tot 500 euro, worden vermenigvuldigd met 8 in toepassing van de bijkomende decimalen).

Wat zijn concreet de straffen die het Openbaar Ministerie wil opleggen?

Lees meer...
In het geval van een eerste overtreding van de corona-maatregelen, zal het Openbaar Ministerie een straftransactie (een soort boete zoals die die worden gegeven voor verkeersovertredingen) voorstellen. Men zal de persoon die de overtreding heeft gedaan voorstellen om een bedrag te betalen. Als je accepteert om te betalen, zal de strafrechtelijke procedure worden beëindigd. Het voorgestelde bedrag zal 750 euro zijn voor winkeliers, en 250 euro voor andere personen. Bij een tweede overtreding, zal het Openbaar Ministerie je dagvaarden voor de correctionele rechtbank. De strafrechter zal beslissen welke straf je zal krijgen. De manier waarop wordt vervolgd zou overal hetzelfde moeten zijn, en is gebaseerd op de richtlijnen van de omzendbrief van het College van Procureurs-generaal van 7 april 2020.
Wat zijn de sancties voor minderjarigen?

Lees meer...

Minderjarigen kunnen een aanmaning (een soort waarschuwing) krijgen of ze kunnen worden opgeroepen om te verschijnen voor het Openbaar Ministerie, de procureur,  of dagvaarding voor de Jeugdrechter. 

De gekozen maatregel (aanmaning of dagvaarding) zal afhangen van de ernst van de overtreding en de situatie van de minderjarige, maar de richtlijn van het openbaar ministerie is om aan elke overtreding een gevolg te geven. 

Je moet weten dat iedere minderjarige sowieso recht heeft op een gespecialiseerde advocaat in het jeugdrecht en dat die gratis zal optreden voor jou. 

Heb ik het recht om een straftransactie te weigeren?

Lees meer...
Ja, iedereen heeft het recht om de door het Openbaar Ministerie voorgestelde straftransactie (dus om onmiddellijk te betalen) te weigeren. Hoe gebeurt dat in de praktijk? Wanneer de politie jou controleert gaat ze in een Proces verbaal vast stellen welke feiten jij volgens hen hebt gepleegd en welke wetsbepalingen of coronamaatregelen je hebt geschonden. Dit PV wordt je opgestuurd. Normaal gezien heb je dan 8 dagen tijd om een formulier in te vullen en op te schrijven wat volgens jou de feiten waren en of je al dan niet aanvaard om de transactie te betalen. Dit formulier moet je dan terugsturen naar het adres dat op het formulier staat en dat binnen de 8 dagen of binnen de periode die vermeld staat in de brief. In de praktijk zien we nu dat de politie, op het moment van de controle, onmiddellijk dit soort formulier laat invullen. Je moet dus goed nadenken alvorens je de documenten ondertekend die jou onmiddellijk door de politie worden voorgelegd. Wij raden de mensen sowieso aan om te vragen aan de politie dat het PV wordt opgestuurd en dat ze het formulier dan zullen invullen.
Wat zijn de gevolgen van het weigeren van een straftransactie?

Lees meer...
Als je een straftransactie weigert, loop je het risico te worden gedagvaard voor de correctionele rechtbank. Dan zal een rechter oordelen of je schuldig bent aan de overtreding en als dat zo is, een straf opleggen, die wellicht veel hoger is dan de transactie(de wet voorziet boetes van 208 euro tot 4000 euro en/of van 8 dagen tot 3 maanden gevangenisstraf). In geval van een veroordeling moet je ook de gerechtskosten betalen.
Welke argumenten kunnen voor de rechtbank worden aangevoerd?

Lees meer...

Dit is in elke situatie verschillend. 

Eerst en vooral kan je de feiten betwisten indien jouw versie van de feiten verschillend is als de feiten zoals deze werden neergeschreven door de politie. Je moet wel weten dat het jouw woord is tegen die van de politie en dat het woord van de politie wordt beschouwd als zijnde de juiste versie. Daarom is het belangrijk, dat als iemand gefilmd heeft je dat filmpje meeneemt. Of als  iemand getuige was je de gegevens van die persoon bijhoudt of dat hij een verklaring aflegt. 

Vervolgens moet je nagaan of de overtreding en de straf wel duidelijk omschreven waren, op moment dat je de overtreding beging. Als de overtreding niet overeenkomt met een duidelijk verbod in het ministerieel besluit, kan je daarvoor niet bestraft worden. 

Het legaliteitsbeginsel is verankerd in de Grondwet en vereist dat het strafrecht op een duidelijke manier wordt geschreven, zodat iedereen op het moment dat hij iets doet weet of het al dan niet bij wet verboden is. Zoals gezegd wordt in het ministerieel besluit van 23 maart 2020 echter niet altijd duidelijk uitgelegd wat wel en wat niet verboden is.

Bovendien geeft het legaliteitsbeginsel aan dat het in principe de wetgevende macht (het Parlement) is die moet beslissen wat al dan niet verboden is. De wetgevende macht kan delegeren aan de uitvoerende macht (de regering of een enkele minister), maar deze laatste moet deze delegatie respecteren. In het geval van coronamaatregelen lijkt het erop dat de minister verder is gegaan dan de bevoegdheden die hem door de wet zijn toegekend.

De minister maakt gebruik van de delegatie die hem is gegeven door artikel 182 van de Wet op de Civiele Veiligheid van 15 mei 2007, dat bepaalt: "De minister of zijn afgevaardigde kan, in geval van gevaarlijke omstandigheden, om de bescherming van de bevolking te verzekeren, de bevolking verplichten zich te verwijderen van plaatsen of regio's die bijzonder blootgesteld zijn, bedreigd worden of getroffen zijn door een ramp, en de personen op wie deze maatregel van toepassing is, een tijdelijke verblijfplaats toewijzen; om dezelfde reden kan hij elke verplaatsing of verplaatsing van de bevolking verbieden".  

De burgemeester heeft dezelfde macht. 

Het gebruik van deze delegatie door de minister werpt vragen op met betrekking tot het legaliteitsbeginsel in strafzaken, aangezien het niet duidelijk is hoe de bevoegdheid van de minister om de bevolking te verplichten "zich te verwijderen van plaatsen of regio's die bijzonder blootgesteld zijn, bedreigd worden of getroffen worden door een ramp", om "een tijdelijke verblijfplaats toe te wijzen aan de personen op wie deze maatregel betrekking heeft" of om "elke verplaatsing of verplaatsing van de bevolking te verbieden" hem bijvoorbeeld toestaat om bedrijven te sluiten.

DIt is een vrij ingewikkelde materie. Het is dus toch wel beter dat je dan even te raden gaat bij een advocaat. 

4. Arrestaties en politie-interventies

Lees meer...

Kan de politie bij mij thuis komen als ik me niet aan de inperkingsmaatregelen houd?

Lire la suite...

In principe heb je het recht om de politie de toegang tot jouw huis te weigeren, tenzij er een huiszoekingsbevel is. 

Politieagenten mogen echter toch zonder jouw toestemming jouw huis binnenkomen, als wat er in jouw huis gebeurt een zeer ernstig en dreigend gevaar vormt dat het leven of de fysieke integriteit van personen bedreigt en als politieoptreden de enige manier is om dit gevaar af te wenden (artikel 27 van de Wet op de politiefuncties; COL 06/2020, blz. 6).

Hoewel deze interpretatie twijfelachtig is, beschouwt de minister van Binnenlandse Zaken een "lockdown party" als een voldoende ernstig gevaar voor de politie om een woning binnen te gaan om deze te stoppen. In Antwerpen is de politie op deze grond zonder toestemming een woning binnengegaan.

Kan de politie geweld gebruiken als zij een overtreding van de coronamaatregelen vaststelt of vermoedt?

Lire la suite...
Ja, maar alleen als er geen andere middelen zijn dan geweld om de naleving van de maatregelen te waarborgen. Als de politie geweld gebruikt, moet dat op een manier gebeuren, die proportioneel is ten opzichte van de overtreding. De politie moet je ook op voorhand waarschuwen dat er geweld gebruikt zal worden. (Art. 11 van de M.A. van 23 maart 2020; Art. 37 van de Wet op het Politieambt)
Kan ik worden gearresteerd voor het overtreden van de coronamaatregelen?

Lire la suite...

Ja, je kan gearresteerd worden. Er bestaan twee soorten van aanhoudingen. De gerechtelijke en de administratieve. De administratieve is voor een maximale duur van 12 uur. De gerechtelijke is voor een maximale duur van 48 uur.

Een administratieve aanhouding van maximaal 12 uur is in principe alleen mogelijk in de volgende gevallen:

- Als je de politie hindert in het vervullen van hun opdracht het verkeer vrij te houden;

- als je de openbare orde verstoort;

- als je een strafbaar feit pleegt of op het punt staat te plegen, dat de openbare orde of veiligheid ernstig in gevaar brengt. De meeste corona-overtredingen (bijvoorbeeld voetballen met vrienden of op een bankje zitten) zijn niet ernstig genoeg om een administratieve aanhouding te rechtvaardigen. Maar in de praktijk zal u niets kunnen doen als de politie u arresteert.

In theorie is een gerechtelijke aanhouding voor maximaal 48 uur ook mogelijk als je  tegelijkertijd een ander misdrijf pleegt.(bv. Spuwen op iemand en zeggen dat je Covid besmet bent)

Indien je enkel een “coronamaatregel” hebt overschreden kan je niet langer dan 48 uur worden gearresteerd. Je kan dus voor deze overtreding van een coronamaatregel niet in voorlopige hechtenis worden genomen in een gevangenis. 

(Artikelen 1 en 16 van de Wet op de voorlopige hechtenis)

Wat kan ik doen als ik getuige of slachtoffer ben geweest van een onwettige arrestatie?

Lire la suite...

Wij verwijzen u naar de website van Police Watch, de organisatie die u helpt bij misbruik van de politie. https://policewatch.be/page/informer.

Spijtig genoeg is deze website uitsluitend in het frans.

Police Watch raadt volgende eerste reflexen aan:

Blijf kalm, om een escalatie te voorkomen; bovendien zouden daden van actief verzet kunnen worden geïnterpreteerd als daden van "weerspannigheid", ongepaste woorden of gebaren als "smaad” (beledigen van de politieagent) en zich dus tegen het slachtoffer keren

Zorg ervoor dat je GSM en je applicaties een wachtwoord hebben, zodat de politie er niet zomaar toegang tot kan hebben

Kijk goed welke mensen in de buurt van de arrestatie zijn, zodat die kunnen filmen of achteraf getuigen. Vraag hun contactgegevens, zodat u hen kan vragen te getuigen of hun beelden te delen.

Als je met de politieagenten praat, zeg dan niet dat u klacht gaat indienen.

Film, fotografeer of registreer wat er gebeurt, op een manier die niet bijdraagt aan de spanning.

Identificeer de politieagenten: namen of nummers op het uniform, rang, nummerplaat van de wagen, naam of politiezone-nummer op het voertuig, fysieke beschrijving, taal, etc. Identificeer de locatie, zodat u de feiten nauwkeurig kunt beschrijven: straatnaam, huisnummer, naam van een bus- of tramhalte, van het café aan de overkant van de straat, etc.