Sinds 1 september  2007 bestaan er nog slechts 2 soorten echtscheiding, namelijk de echtscheiding in onderling akkoord (EOT) en de echtscheiding op basis van onherstelbare ontwrichting (EOO).

Sindsdien werd de echtscheiding EOO al enkele keren gewijzigd, onder meer in verband met de gerechtskosten. Deze kosten moeten betaald  worden door degene die de echtscheiding aanvraagt. Als beide partners akkoord zijn om te scheiden worden de kosten gedeeld. In onderling akkoord kan wel steeds een andere regeling worden afgesproken en kan de rechtbank een andere beslissing nemen rekening houdend met de “aard van de zaak”.

Oorspronkelijk stelde de wet dat degene die de echtscheiding aanvraagt persoonlijk moet verschijnen voor de rechtbank. Wanneer beide partners akkoord waren om te scheiden moesten ze beiden verschijnen. Daarnaast was de rechter verplicht een verzoeningspoging te ondernemen.

Vanaf  1 december 2011 moeten bij een echtscheiding EOO de partners niet meer persoonlijk verschijnen en ook de  verzoeningspoging werd afgeschaft. Dit is goed nieuws. De verplichte verschijning werd in de praktijk ervaren als tijdrovend, nutteloos, belastend en de verplichte verzoening was meestal nutteloos. Voor de partijen was dit dikwijls een bijkomende vernedering in een reeds zeer moeilijke periode.

Er is wel bepaald dat de partijen en de procureur de persoonlijke verschijning kunnen vragen. De rechter zal dan oordelen of dit al dan niet nuttig is. De rechter kan ook uit eigen beweging de persoonlijke verschijning van partijen bevelen. Als de persoonlijke verschijning bevolen wordt is men verplicht  om te komen. Doet men dit niet dan “kan” de rechtbank de echtscheidingsvordering afwijzen.

Nieuw is ook dat als in het kader van de echtscheiding ook een procedure in kortgeding is ingesteld en deze betrekking heeft op voorlopige maatregelen voor de kinderen zoals keuze van woonplaats, onderhoudsbijdrage, hun goederen …. is de persoonlijke verschijning van de ouders wel verplicht.

Sedert 1 juli  2010 gebeurt de behandeling in principe in raadkamer en niet langer in openbare zitting. De rechter, partijen of het openbaar ministerie kunnen wel nog behandeling in openbare zitting vragen.
Dit zijn positieve wijzigingen: het is belangrijk dat ouders aanwezig zijn en het feit dat de zaak in raadkamer plaatsvindt is goed en respecteert de privacy van de ouders en de kinderen.
 
Nu de verplichte verzoeningspoging werd afgeschaft zal de griffier vanaf 1 december 2011  de partijen wel schriftelijk inlichten over de mogelijkheid tot bemiddeling. De partijen doen daar dan mee wat zij zelf willen. De rechtbank kan hen in ieder geval niet meer verplichten om beroep te doen op bemiddeling.
 
Maria (Lily) Trips, advocaat, Progress Lawyers Network, Antwerpen