Dat het recht op maatschappelijke dienstverlening een fundamenteel mensenrecht is, wordt niet betwist. Het is immers onlosmakelijk verbonden met het recht op een menswaardig leven voor hen die daarin door eigen inspanningen niet zelf kunnen voorzien. Met zoveel woorden staat het in het eerste artikel van de OCMW-wet.

Deze maatschappelijke dienstverlening kan bestaan uit materiële, sociale, geneeskundige hulp of van psychologische aard zijn. De vraag is of én hoe kinderen zonder papieren hier ook van kunnen genieten.

Artikel 57, §2 van de OCMW-wet bepaalt dat ook mensen zonder papieren minstens recht hebben op dringende medische hulp. Het Arbitragehof oordeelde echter in 2003 dat minderjarige kinderen, ook al hebben zij en/of hun ouders geen geldige verblijfspapieren, recht hebben op méér dan enkel en alleen dringende medische hulp. En dat door het Internationaal Verdrag van de Rechten van het Kind. In de mate dat hun ouders daarvoor niet konden zorgen, moest het OCMW ook tussenkomen in de kosten van huisvesting, onderhoud,

Maar de overheid reageerde snel. Nog hetzelfde jaar werd een wet gestemd waarin werd bepaald dat minderjarige vreemdelingen zonder papieren materiële steun kunnen krijgen in een federaal opvangcentrum als de ouders niet in staat zijn in hun onderhoud te voorzien. Het gaat enkel om die steun die onontbeerlijk is voor de ontwikkeling van het kind. De maatschappelijke dienstverlening aan kinderen zonder papieren wordt dus in natura verleend door een verblijf in een opvangcentrum.

Let op: deze regel geldt dus ook voor kinderen die bijvoorbeeld al jaren in ons land verblijven, in een bepaalde wijk wonen, er naar school gaan,... en om een of andere reden geen papieren meer hebben.

Aanvankelijk was in de wet niet voorzien dat ook de ouders hun kind mee naar het centrum konden vergezellen. Vorig jaar beoordeelde het Arbitragehof dat als ongrondwettig. Door een wet van 27 december 2005 is de aanwezigheid van de ouders nu wel gewaarborgd. Daarmee is het recht op een gezinsleven hersteld, het recht op vrije vestiging echter allerminst.