Ik wil niet ingaan op de discussie of het terreuralarm al of niet terecht is afgekondigd. Tot nader order dient ervan uit te worden gegaan dat OCAD, het coördinatieorgaan dreigingsanalyse, gegronde redenen had om het alarm af te kondigen. De overheid moet de burgers beschermen tegen terreur. Maar ik wens wel in te gaan op Minister Dewael en anderen die van dit klimaat gebruik maken om voor de democratie aartsgevaarlijke plannen door te drukken.

Dewael wil op een geforceerde manier (hij wil dit doen tijdens de 90 dagen van Verhofstadt III) ook de geheime diensten bijzondere onderzoeksmethoden geven. Verder wil hij de politiediensten, die al over bijzondere methoden beschikken, toelaten om zonder gerechtelijke controle en ook proactief (dit is zonder concrete aanwijzing van een misdrijf) bijvoorbeeld telefoons af te tappen. Op hetzelfde repressieve elan wil Dewael een wet die toelaat organisaties te verbieden en een supergevangenis met speciaal regime voor opgesloten terroristen.

Minder gekend maar minstens even verontrustend is er het kaderbesluit van november 2007 van de Europese Unie dat de antiterrorismewet aanzienlijk wil verruimen en ten laatste op 31 december 2008 in een Belgische wet zou moeten gegoten worden. Het zal wel toeval zijn dat drie dagen na de start van het terreuralarm de heer Liégeois, hoofd van het college van procureurs generaal, de pers bij zich riep om dit Europese dictaat als ‘dringend nodig’ te verdedigen. Hij roept ook op tot het aan banden leggen van het vrije gebruik van het internet en het anonimiseren van de terrorismespeurders.

De nieuwe wetsvoorstellen en maatregelen verdienen een breed democratisch debat in en buiten het parlement want zij raken de fundamenten van de rechtsstaat. Het is niet verantwoord dat zij met verdachte haast gepropageerd en doorgedrukt worden in een klimaat van ‘terreuralarm’. Kritische stemmen wordt zo het zwijgen opgelegd met het populistische ‘wat als er morgen een aanslag plaatsvindt in de Brusselse metro?’. Een absolute voorwaarde om nog nieuwe antiterreurmaatregelen te treffen is de evaluatie van de al zeer verregaande wetten en praktijken die sinds 11 september 2001 werden ingevoerd. Het gaat inderdaad om historische ingrepen op het vlak van het strafrecht (zoals de fel bekritiseerde antiterrorismewet) en de verregaande machtsuitbreiding van politie- en veiligheidsdiensten. De War on Terror zet de fundamentele rechten en vrijheden van de burgers op een gevaarlijk hellend vlak. Het is al lang duidelijk dat dit beleid niet enkel terroristen à la Al Qaeda viseert. Er wordt gewerkt met een dubbele agenda. Van de gelegenheid wordt gebruik gemaakt om ook op te treden tegen de radicale politieke en sociale oppositie in het westen of tegen authentieke bevrijdingsbewegingen in de derde wereld.

Eén van de maatregelen die in het kader van de War on Terror in België is doorgevoerd is het geven van bijzondere opsporingsmethoden aan de politiediensten (infiltratie, telefoontap, onderscheppen internetverkeer…). Tegen dit soort wetten werden door de Orde van Vlaamse Balies (die ruim 8.000 advocaten groepeert) en door de Liga voor Mensenrechten procedures gevoerd voor het Grondwettelijk Hof precies omdat zij die wetgeving en vooral ook de gebrekkige controle op deze opsporingsmethoden een gevaar voor de democratie vonden. Het Grondwettelijk Hof heeft hen gedeeltelijk gelijk gegeven. Logischerwijze zou deze gang van zaken de regering moeten aanzetten tot terughoudendheid. Het tegendeel gebeurt. Dewael wil de politie nu ook het recht geven om proactief en zonder gerechtelijke controle spionagemethoden te gebruiken. En precies het feit dat de politie wel en de veiligheidsdiensten niet over die (zeer betwiste) opsporingsmethoden beschikken wordt nu het argument om maar meteen ook de veiligheidsdiensten verregaande geheime methoden te geven.

De veiligheidsdiensten hebben als taak de veiligheid van de staat en dus de politieke gang van zaken in het land te controleren. Het laat zich raden dat eens deze methoden operationeel zijn elke politieke opposant dag in dag uit zal (kunnen) bespioneerd worden door de staatsveiligheid of door de veiligheidsdienst van het leger. De tijden van Franco en Salazar komen terug.

En dan is er het plan voor een supergevangenis voor terroristen met een speciaal regime: zitten wij weldra ook met een Belgische Guantanamo? Is de minister dan vergeten dat nog geen jaar geleden de rechtbanken tot vijfmaal toe de Belgische Staat veroordeeld hebben (tot en met het opleggen van een dwangsom) omwille van het speciale gevangenisregime dat aan de DHKP-C gevangenen was opgelegd?

Een andere zaak die liberaal Dewael wil is het verbod op bepaalde organisaties en hij heeft het dan over de DHKP/C of Blood and Honour. Ik laat mij hier niet uit over de praktijken en ideologie van die organisaties. Wat Dewael uit de geschiedenis van dit land wel moet onthouden is dat het altijd een traditie is geweest om geen politieke bewegingen te verbieden. België is op dit punt altijd een … liberaal land geweest. Politieke bewegingen moeten met politieke middelen bestreden worden en wanneer deze een inbreuk op de strafwet begaan (zoals onlangs de VZW’s van het Vlaams Blok die voor racisme werden veroordeeld) dienen deze specifieke misdrijven te worden bestraft. Het buiten de wet plaatsen van een politieke organisatie staat op gespannen voet met de vrijheid van vereniging dat in de Grondwet en internationale verdragen verankerd is.