Geschreven door Maartje De Schutter, tevens lid van het 'Big Brother watching team' 
De algemene bewaarplicht van telecommunicatiegegevens vloeit voort uit een Europese richtlijn[1] die vereist dat lidstaten voortaan van iedereen gaan registreren wie met wie, wanneer, voor hoe lang, en van waar belt, SMSt, of e-mailt. Daarnaast moeten ook de gegevens inzake de toegang tot het internet worden bewaard; bijvoorbeeld wanneer en van op welke computer (en dus vanuit welke plaats) u in- of uitlogde op het internet. De reden hiervoor? De strijd tegen terreur en ernstige criminaliteit… Men weet immers nooit op voorhand of u binnen anderhalf jaar niet van plan bent om een aanslag te plegen.
 
De algemene bewaarplicht betekent echter een enorme inbreuk op het recht op privacy. Bovendien stellen experts de meerwaarde van deze maatregel in vraag aangezien de bewaarplicht in de praktijk niet alleen ongeschikt blijkt, maar ook voor alle betrokken partijen een onredelijke financiële en praktische belasting betekent[2].
 
Er kwam dan ook al snel uit verschillende hoeken verzet tegen deze richtlijn waardoor de Europese Commissie gedwongen werd tot een grondige evaluatie van deze fel bekritiseerde maatregel. In de praktijk moeten we echter vaststellen dat deze evaluatie ook wordt aangegrepen om de richtlijn te legitimeren en voor zover politiek haalbaar zelfs uit te breiden. Zo moeten we vaststellen dat de oorspronkelijke datum voor de publicatie van het evaluatierapport van de Europese Commissie van 15 september 2010 (vastgelegd in de richtlijn zelf) intussen is uitgesteld naar 3 maart 2011 wegens het onvoldoende beschikken over cijfermateriaal dat noodzaak en legitimiteit van de algemene bewaarplicht moet aantonen[3]. Zo hebben lidstaten onvoldoende gereageerd op de vraag van de Commissie om dergelijk cijfermateriaal of overhandigden ze ontoereikende gegevens. Op 3 december 2010 zal er een conferentie plaatsvinden met relevante stakeholders om deze evaluatie meer input te geven.
 
Later zal waarschijnlijk ook nog een impact assessment worden uitgevoerd om de verschillende beleidsopties die mogelijk zijn tegen elkaar af te wegen. Op dit moment is een volledige intrekking van deze richtlijn echter niet de te verwachten uitkomst ondanks eerdere uitspraken van o.m. het Duitse en Roemeense Grondwettelijke Hof en de expliciete vraag hiertoe van de Duitse minister van Justitie[4]. Volgens de Europese Commissie is de proportionaliteit van de algemene bewaarplicht immers bewezen o.b.v. de Marper case en blijft de mogelijkheid voor een bewaarplicht hoe dan ook behouden o.b.v. art. 15 van de Privacy-richtlijn van 1995. Men speculeert dan ook op een herziening van de dataretentierichtlijn m.b.t. de bewaartermijn, de gegevens die bewaard moeten worden (vnl. m.b.t. het internet), alsook toegang tot en gebruik van de bewaarde gegevens[5].
 
Dankzij de regeringscrisis beschikt België voorlopig nog niet over een eigen bewaarplicht[6]. Niet uit principiële overtuigingen. U kan nog steeds de petitie ondertekenen tegen de Belgische omzetting van deze Europese richtlijn op www.bewaarjeprivacy.be.

[1] http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2006:105:0054:0063:NL:PDF.

[2] voor meer info zie www.bewaarjeprivacy.be.

[3] http://www.edri.org/edrigram/number8.22/data-retention-european-commission.

[4] http://www.edri.org/edrigram/number8.22/data-retention-regime-discussion.

[5] http://ec.europa.eu/governance/impact/planned_ia/docs/2011_home_006_data_retention_en.pdf.

[6] http://www.stefaandeclerck.be/nl/dataretentie/941.